Ortaklığın Giderilmesi Davası

Ortaklığın giderilmesi davası, müşterek veya iştirak halindeki taşınır veya taşınmaz malların üzerindeki ortaklığın bitirilerek her tarafın kendi şahsi malına dönüştürülmesidir. Ortaklığın giderilmesi davalarında dava yargılamadan feragat etse bile davalılar davayı devam ettirebilir. Bu noktada hak kaybı yaşamamak adına avukat yardımıyla davayı takip etmek önemlidir.

Ortaklığın giderilmesi davasında taraflar iki yöntemle ortaklığı bitirebilir. bu yöntemler aynen taksim suretiyle ve satış suretiyledir. Aynen taksimde malın değeri ne ise taraf sayısına bölünür. Paydaşlık giderilir.

Satış Suretiyle Taksim de ise mal icra yoluyla satışa çıkarılır ve bedeli paydaşlara ödenir. Ortaklığın giderilmesi davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?

Ortaklığın giderilmesi davası eski adı izale-i şuyu davasıdır. Ortaklığın giderilmesi davası hem taşınır mallar hem de taşınmaz mallar için açılabilmektedir. Bir mal üzerinde ortaklar arasında el birliğiyle veyahut paylı mülkiyetli olarak ortaklık bulunur. İşte ortaklığın giderilmesi davası ile ortak olan mallar üzerinde mülkiyet ilişkisine son verilir. Elbirliğiyle mülkiyetli mal üzerinde ortaklık söz konusu mevcuttur ancak henüz paylara bölünmemiştir. Paylı mülkiyette ise; mülkiyet üzerinden ortak olan kişilerin kendine ait paylara (hisselere) sahip olmasıdır. Ortaklığın giderilmesi davası, özellikle miras kalan taşınmazlarda söz konusu olmaktadır. Hissedarın (pay sahiplerinin) mülkiyet paylaşımında anlaşamaması halinde ortaklığın giderilmesi amacıyla söz konusu dava açılmaktadır.

Ortaklığın giderilmesi davasında, hissedarların malları aynen taksim edilir (payları oranında paylaştırılır) veya satılarak bedelleri diğer hissedarlar arasında paylaştırılır. Malın aynen taksimi söz konusu olmayan durumlarda ise malın satışına karar verilir, satış da açık artırma yoluyla yapılır.

Ortaklığın giderilmesi davalarında en önemli konu, davayı açacak pay sahibi, mal üzerinde pay hakkı bulunan tüm pay sahiplerine karşı ortaklığın giderilmesi davasını açması gerekmektedir. Ancak pay sahiplerinden biri ölmüş ise pay sahibinin mirasçıları taraf olarak gösterilmelidir. Açılan ortaklığın giderilmesi davasında; tüm hissedarlara dava dilekçesi, duruşma davet kağıdı vb. gerekli tüm belgeler usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi gerekmektedir. Ortaklığın giderilmesi davaları iki taraflı davalardandır. İki taraf da aynı haklara sahiptir. Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Satış Nasıl Yapılır?

Ortaklığın giderilmesi davalarında bahse konu olan taşınmaz aynen bölüştürülemeyecek nitelikte ise mahkeme kararı ile taşınmazın satışına karar verilir. Pay sahiplerinden biri, ortak olan taşınmazın satış yoluyla paylaştırılabilmesi için taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açması gerekmektedir. Eğer ki davaya konu bir taşınmaz ise ve de taşınmaz üzerinde bina, ağaç, tesis gibi bütünleyici parçalar var ise mevcut taşınmaz bütünleyici parçalar ile birlikte satılması gerekmektedir. Ancak bütünleyici parçalarla birlikte satış olabilmesi için talep edilmesi gerekmektedir.

Taşınmazın satışına karar verilmesi durumunda, mahkeme tarafından satış memuru görevlendirilir. Taşınmazın satışı İcra İflas Kanunu (İİK) hükmünce gerçekleştirilmektedir. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ SATIŞ İŞLEMLERİ :

Ortaklığın giderilmesine ilişkin satış işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için mahkeme tarafından verilen satış kararının kesinleşmesi gerekmektedir. Kesinleşme için; mahkeme tarafından kurulan hükme karşı davada taraf olan paydaşların her birine usulüne uygun tebligat yapılmış olmalıdır. Usulüne uygun tebligat yapıldıktan sonra paydaşların yasal itiraz sürelerinde verilen karara itiraz etmemiş olmaları gerekmektedir. İtiraz edilmiş ve istinaf yoluna gidilmiş ise hüküm henüz kesinleşmemiş olacaktır. Hükmün itiraz yolları kapandıysa ve tebligatlar paydaşlara eksiksiz olarak yapıldıysa hüküm kesinleşmiş olacaktır.

Mahkeme tarafından verilen kararda hükmün kesinleşmesinden itibaren 10 senelik zamanaşımı süresi içerisinde satış kararının uygulanması istenebilmektedir.

Ortaklığın giderilmesi davasına dair verilen satış kararının kesinleşmesi sonrasında hakim, satış memuru görevlendirir. Satışa konu olan dosya, belirlenen satış memuruna görevlendirme kararı ile teslim edilir. Satışa konu olacak mala dair tapu kaydında satışa arz şehri konulacak, tapudan taşınmaza ilişkin bilgiler talep edilecektir. Bütün bilgilerin alınması sonrasında satış memuru, dosyayı satışa konu olan malın değerinin belirlenmesi için kıymet takdiri adına bilirkişi memuruna dosyayı takdim edecektir. Bilirkişi raporunun sona ermesi sonrasında tüm paydaşlara rapor tebliğ edilecektir. Bu rapor satışa konu malın değerini belirlemektedir. Raporun kesinleşmesinden sonra satış aşamasına geçilecektir. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ SATIŞ İLANLARI :

Satışa konu olan mülkiyetin satışı adına 1. ve 2. olmak üzere iki açık artırma günü belirlenir. Satış ilanında; her iki gün için de yapılacak olan açık artırmanın yeri, günü, ve saati ilanda belirtilir. Satış ilanı gazete üzerinden yayımlanarak gerçekleştirilir. İlanın yapılacağı gazetenin tirajı 50.000 üzerinde olmalıdır. Ancak internet üzerinden de satış ilanı gerçekleştirilebilmektedir. İlan, 1. açık artırma gününden en az 1 ay önce yapılmalıdır. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ SATIŞ ÖNCELİĞİ, ÖNALIM HAKKI :

Önalım hakkının diğer adı şufa hakkıdır. Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi bir taşınmazdaki herhangi bir paydaşın, payını kısmen veya tamamını üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara satılan payı öncelikle satın alma yetkisi verir. Bu hak, paylı mülkiyetin kurulmasıyla doğar ve pay satışı yapılması halinde kullanılabilir hale gelmektedir. Belli şartları barındırması halinde önalım hakkı kullanılabilir. Ancak ortaklığın giderilmesi davasının açılması halinde önalım hakkı kullanılamayacaktır. Önalım hakkı, paydaştan pay satın alan alıcıya karşı kullanılacağından ortaklığın giderilmesi davası açılması sonrasında önalım hakkı alıcı ve satış olmadığından ileri sürülemeyecektir. Ortaklığın Giderilmesi Davasında İhale ve Açık Artırma Yolu :

Paylı malın bölünmesinde aynen taksim mümkün değil ise malın satışına hükmedilecektir. Malın açık artırmayla satışında paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi tüm paydaşların rızasına bağlıdır (TMK 699/3).

Satış açık artırma ile olacağından davaya konu olan malda herkes alıcı olabilecektir. Ancak paydaşlar açık artırmanın sadece paydaşlar arasında yapılmasını talep ediyorlar ise açık artırma sadece paydaşlar arasında yapılacaktır (TMK madde 699/3).

İhalede, artırmaya katılacak olan kişiler mal değerinin %20’si oranında nakit teminat veya teminat mektubu sunması gerekmektedir. Açık artırmaya katılacağına dair teminat gösterilmesi şarttır. Ancak açık artırmaya konu olacak mülkiyette hisse sahibinin yüzdesi %20 oranı veya üzerinde ise teminat yatırmasına gerek bulunmamaktadır.

En çok merak edilen konulardan birisi de açık artırma ile satılacak olan mal, açık artırmada hangi değer üzerinden başlatılacağıdır. Öncelikle açık artırmadaki değer, kıymet takdiri içeren bilirkişi raporunda belirtilen değerin %50’si üzerinden başlayacaktır. Artırma usulü ile yapılacak olan satışta en çok artırmayı yapan kişiye satış yapılacaktır. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASINDA AYNEN TAKSİM :

Aynen taksim, adından da anlaşıldığı üzere davaya konu olan malın hissedarlarına aynı oran ve değerde aynan bölüştürülmesidir. Davayı açan paydaş, taşınmazın aynen taksimini talep ediyorsa mahkeme davaya konu olan mülkiyetin öncelikle aynen taksim edilip edilmeyeceğinin araştırmasını yapacaktır. Aynen taksim halinde malın paylarının birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verecektir. (TMK madde 699/2)

Ancak aynen taksim talebinde bulunarak dava açan davacıya karşı paydaşlardan birisi satış yoluyla ortaklığın giderilmesi talebinde bulunur ise mahkeme aynen taksim mümkün olmayan durumlarda diğer paydaşın talebine istinaden malın satışına karar verebilir. Diğer bir husus ise taşınmaz malın aynen taksim edilmesi halinde taşınmaz malda fahiş bir şekilde değer kaybı ihtimali var ise aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesi kararı verilemez. Mahkeme bu durumda aynen taksimi mümkün olmayan malların satışına karar verebilir. Ortaklığın Giderilmesi Davasında Feragat :

Davacının, açtığı davanın sonucundan vazgeçmesine davadan feragat denir. Feragat kısmen veya tamamen yapılabilir. Feragat ile davacı dava dilekçesinde sonuç kısmında talep ettiklerinden kısmen veya tamamen vazgeçmiş olur. Hüküm kurulmadan önce Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307. maddesine göre feragat ederek davaya son verilebilmektedir. Feragat, duruşmada tutanağa geçirilmek suretiyle veya yazılı olarak dilekçe sunularak edilebilmektedir.

Ortaklığın giderilmesi davasını açan davacı, davadan feragat ettiğine dair duruşmada tutanağa geçirmek suretiyle veya yazılı bir dilekçe sunumu ile gerçekleştirebilir. Davacının feragat ettiğine dair beyanın sunulması halinde karşı taraf ya da mahkemenin feragati kabul şartı bulunmamaktadır. Feragatte bulunan kişi, feragatinden dönemez. Ortaklığın Giderilmesi Davasında Yargılama Usulü:

Ortaklığın giderilmesi davasında ortaklığın giderilmesine karar verileceği için davanın kazananı ve kaybedeni olmaz. Dava sonunda her iki taraf için de benzer sonuçlar oluşur. Sulh Hukuk Mahkemelerinde, kanun uyarınca aksi belirtilmediği sürece basit yargılama usulü ile uygulanır. Dava kesinleşmeden işlem yapılamaz.Ortaklığın giderilmesi davasında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 316. maddesinin ilk fıkrasının a bendinde sulh hukuk mahkemesinin görevine giren dava ve işlerin basit yargılama usulüne tabi olduğu belirtilmiştir. Basit yargılama usulü, yazılı yargılama usulüne göre farklıdır.

Basit yargılama usulünde, dilekçeler aşaması dava dilekçesi ve cevap dilekçesinden ibarettir. Cevaba cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi verilmez. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME :

Ortaklığın giderilmesi davasında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Dava Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre taşınmazın bulunduğu yerde görülecektir. Eğer birden fazla taşınmaza dayanarak dava açılacak ise taşınmazların olduğu yerlerden birisinde de dava açılabilir. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI NE KADAR SÜRER?

Dava süreci, dilekçeler aşaması ile başlar ve dilekçeler aşaması sona erdikten sonra duruşmalar başlayacaktır. Mahkeme tarafından rapor hazırlanması için bilirkişi raporunun hazırlanması talep edilecek, bilirkişi raporunun hazırlanması ve tüm delillerin toplanması halinde karara varacaktır. Her dava konusuna ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre davanın ne kadar sürede sona ereceği değişkenlik göstermektedir. Ancak ortalama bir süre verilebilir ise tüm bu süreç 1 ila 1,5 yıl arasında sürmektedir. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI MASRAFLARI :

Dava açarken mahkemeye yatırılması gereken zorunlu masraf bulunmaktadır, masraflar içerisine harç ve giderler de tabi olmaktadır. Dava açarken davacı harç ve gideri mahkemeye yatırmak zorundadır. Ortaklığın giderilmesi davası, maktu harca tabidir. Davanın açıldığı tarihte belirlenen harç miktarı ödenmektedir. Dava sonunda mahkeme giderleri ve avukatlık ücretleri payları oranında taraflara yükletilmektedir.

Ortaklığın Giderilmesi Vekalet Ücreti :

Avukat ile müvekkil arasında yapılan sözleşmeden kaynaklanan avukatlık ücreti dışında mahkeme tarafından hükmedilen vekalet ücretine hükmedilmektedir. Mahkeme tarafından hükmedilen maktu vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirtilen miktarda hükmedilmektedir. Bu vekalet ücreti davayı kazanan taraf lehine hükmedilir.

Ortaklığın giderilmesi davasında ise vekalet ücretine ilişkin diğer davalardan farklı olarak karar verilmektedir. Ortaklığın giderilmesi davasında, davayı kazanma-kaybetme olmamaktadır. Her iki taraf yararına karar verilmektedir. Bu nedenle davayı bir gayrimenkul avukatı ile takip eden kişiler adına maktu vekalet ücreti takdir edilmektedir. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI TEMYİZ EDİLİR Mİ?

Temyiz, itiraz yoludur. İstinaf mahkemesi tarafından verilen karara karşılık denetleyen kanun yoludur. Temyiz itirazı incelemeye yetkili merci Yargıtay’dır. Ortaklığın giderilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu karara karşılık kanun başvuru yolu, bölge adliye mahkemesidir (istinaf). İstinaf mahkemesi, inceleme sonucunda bir karara varacaktır. İstinafın vermiş olduğu karara karşılık ise Yargıtay’a başvuruda bulunulacaktır.

Ancak Ortaklığın giderilmesi davaları hakkında (23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan doğup taşınmazın aynına ilişkin olan davalar hariç) temyiz kanun yolu kapalıdır. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ İSTİNAF HARCI NE KADARDIR?

Dava sonucunda hükmedilen karara karşı itiraz etmek isteyen paydaş, istinaf yoluna başvurmalıdır. İstinafa başvuran taraf mahkemeye dosya esası üzerinden istinaf harcı yatırmalıdır. İstinaf harcı, her sene belirlenen miktar üzerinden yapılmaktadır. Belirtilen miktarla birlikte mahkeme tarafından belirlenen istinaf gider avansı da harçla birlikte yatırılmalıdır.

Gayrimenkul hukukunu ilgilendiren diğer yazılarımızı okumak için Kira Hukuku, Kira Artış Davaları, Kiracının Tahliyesi bağlantılarına tıklamanız gerekir. Tagged ortaklık

© 2022 Av. Yalçın Berk AKGÜNEŞ All Rights Reserved